نگاهي به سفارت ايران در اردن
موقعیت پروژه: امان – اردن هاشمي
سطح زير بنا : 2717
مساحت زمين : 4676 متر مربع
مشاور طرح: مهندسان پلشير- داالعمران
پیمانکار: شركت حسين مقداد شركا
طراح: محمدرضا قانعي.
Location:
Building area:2717 sqm
Site area : 4676 sqm
Consultant : Polshir- Dar al omran
Contractor : Meghdadi co .
Architect :Mohamadreza Ghanee
۱-مقدمه
زمين سفارتخانه ايران در شهر امان ( پايتخت كشور اردن ) بر روي يكي از تپه هاي سمت غربي شهر به نام جبل عمان واقع است .شرايط آب و هوايي – موقعیت شهري ويژه- شيب رو به جنوب – بادهاي ملايم مديترانه اي - چشم انداز مناسب – همجواري با ساختمانهاي دولتي و ديپلماتيك از ويژگي هاي بارز زمن طرح مي باشد
زمن مورد نظر وسعتي حدود 4676 متر مربع دارد و از تجمع چهار پلاك در جنوب ساختمان فعلي سفارتخانه به وجود آمده است . اين زمن در شمال خيابان زهران . بين ميدانهاي سوم و چهارم قرار دارد از ويژگي هاي اين زمن قرار داشتن در محدوده اي است كه در آن اكثر سفارتخانه ها و منازل مسكوني سفيرا ن . وزارتخانه ها و همچنين كاخ ملكه مادر درست در سمت غربي زمن ساخته شده است . هتل رويان و چندين هتل 5 ستاره و نزديكي به خيابان زهران موقعیت ويژه اي براي زمن طرح به وجود آورده است .جنس زمين در اكثر نقاط از سنگ بسيار مقاوم است كه از سمت شرق به دو واحد مسكوني نسبتا وسيع از شمال و غرب به دو خيابان ده متري و از جنوب به محور اصلي خيابان زهران محدود مي شود .
۲- برنامه طرح
به طور كلي از 4676 متر مربع زمن طرح -2717متر مربع به ساختمان ها وعناصر ساختماني و 2479 متر مربع به محوطه سازي و فضاي سبز و آب نما و رامپ اختصاص يافته است .دراين مجموعه بخش كنسولگري از دو ساختمان مجزا و بخش سفارتخانه از سه ساختمان مجزا تشكيل شده است.
از جمله فضاهاي طراحي شده در اين مجموعه عبارتند از :
1- پاركينگ سرپوشيده و فضاي باز سكو مانند بر روي آن به وسعت 324مترمربع در تراز 6 متر .
2- بخش نسبتا مرتفع كنسولگري شامل زر زمن و طبقه هاي همكف و اول با زر بناي 1076
3- حياط مركزي و آب نما به مساحت 670 متر مربع
4- بخش مرتفع سفارتخانه شامل زر زمن ها و طبقه هاي همكف اول دوم و سوم با زيربنا1835
5- ساختمان 1 طبقه خانه ايران و فضاي سكو مانند مانند روي آن با زر بناي 250متر مربع
۳-تكوين و تحول طرح
به منظور تحقق معمارانه مفاهيم وانديشه هاي ياد شده ايده هاي گوناگوني مطرح شد كه نهايتا به ايده معماري ويژه اي انجاميد كه عبارتست از تركيب اجزا و عناصر مكعب شكل صورت خطي در مكعب مستطيل بزرگتري كه تيغه هاي نامرئي بخش هايي از فرم هندسي منظم آن را برش داده است بدون آنكه مكعب مسطتيل شكل متعارف خود را از دست بدهد .
با رعايت تعادل در ايجاد فضاهاي پر وخالي قسمتهاي بريده شده از آن جدا و فضاهاي خصوصي و عمومي متمايز گرديده است .پوسته و حجم هاي عمودي هسته اصلي را احاطه كرده اند به شكلي كه اندك چرخس مكعب مستطيل در پوشش سنگي شفاف محيطش تاكيدي بر اين هسته مركزي است .با توجه به اينكه در شهر امان نماي اكثر ساختمانها سفيد است در نماي بيروني سفارتخانه از سنگ سفيد استفاده شده است تا با ساختمان سفارتخانه را بافت و محيط بيرون از نظر نما و ظاهر پيوند دهد.
صفحه هاي عمودي علاوه بر تعريف فضا و تامين امنيت از لحاظ بصري نقش مهمي در در نظام گردش و مسير ارتباط داخل مجموعه دارد . به طور كلي فضا تحت تسلط دو نقطه ابتدا و انتها است .ساختمان بلند سفارتخانه به ارتفاع 15 متر در شمال و ساختمان كوتاهتر بخش كنسولي با ارتفاع 7 متر در جنوب كه با استفاده از عناصر افقي و متصل به يكديگر نوعي كشش بصري قوي بين آنها به وجود آورده و مجموعه را به يك نظام بصري واحد تركيب مي كند . تكرا ر فرم هاي مكعب و مكعب مستطيل در سطوح و ارتفاع متفاوت تاكيدي است بر نظام بصري ياد شده ضمن آنكه فضا را محصور مي نمايد تداوم فضايي و بصري را ايجاد ميكند
استفاده از سقف به صورت سكو و تراس دومحور ارتباطي كه در جهت مخالف يكديگر درون مجموعه مي چرخند آب نما و تقسيم مجموعه به بخش هاي خصوصي و تشريفاتي و اداري – سالن اجتماعات . كنسولي و ويزا. خدمات فرهنگي .پشتيباني و پاركينگ . طراحي فضاي سبز و تراس ها ويژگي هايي است كه رد مسير تكوين ايده طرح شكل گرفت و نهايتا به طرحي متشكل از لايه ها و سطوح تا خورده كه فضاي باز باغ مانندي آن را در بر گرفته است انجاميده
۴- انديشه هاي حاكم بر شكل گيري طرح
معماري گستره اي بيكران است كه گرچه در پديده اي كالبدي تبلور مي يابد ليكن تمام ابعاد مادي معنوي انسان و حضور او در جهان را در بر مي گيرد پديده اي كه مي توان آن را دريك كلام "تجسم عيني فرهنگ و تمدن " دانست.
در معماري سياست. روابط بين الملل. پيوند و تمايز دو فرهنگ ميزبان و مهمان هم به اين مقوله ها اضافه مي شود تهيه طرح معماري ساختمان سفارتخانه ايران در امان موقعيتي بود كه ما را در برابر پرسش هاي متعدد و متنوع قرار داد .
سفارتخانه چگونه جايي است؟
روابط ديپلملتيك در قرن 21 در جهاني كه مداوم متحول مي شود چگونه خواهد بود اين مفاهيم وانديشه هاد در عناويني چون امنيت – گشاده رويي – تجلي فرهنگ جامعه مبدا- انطباق با فرهنگ و جامعه مقصد- مقتضيات روز نگاه به آينده – نشانه هاي صلخ و دوستي تواضع پايداري و ماندگاري و .. خلاصه مي شد. مفاهيمي گاه متضاد كه مي بايد در يك طرح معماري باهم در آميخته شوند به طوري كه هيچكدام به نفع ديگري كنار كذاشته نشود طرحي كه در عيت ايراني بودن با بستر خود نا سازگار نباشد . ضمن تامين امنيت كافي . گشاده رويي . تواضع و اصالت . ياد آور اقتدار ايران باشد ساختماني مشخص اما نه متفرعن ساختماني كه بتواند نيازهاي سفارتخانه از نظر فضا – نور – سيركولاسيون-ظاهري خوش نما و متناسب با بافت كالبدي طبيعي پيرامون را تامين كند.
۵- ويژگي عناصر مفهومي طرح
مفاهيم و ويژگي هاي عمده اين ايده تكوين يافته را مي توان در هماهنگي با محيط . امنيت . و حفظ حريم ها تناسيب با موضوع سفارتخانه . فضايي شرقي در عين حال معاصر . شكوه همراه با توازن.انطباق با طبيعت و فرهنگ بستر طرح. سهولت راه يابي همراه با هيجان كشف فضا . القاي حس پايداري خلاصه نمود كه در عناصر مفهومي و كاركردي زير تجسم يافته است .
ارتفاع ساختمان سفارتخانه در بلند ترين نقطه زمن. بيانگر اقتدار
استفاده از سنگ سفيد در نماي بيروني. به منظور پيوند با محيط بيروني
استفاده از سطوح عمودي پيوسته .به منظور تعريف فضا و تامين امنيت
طراحي دو مسير چرخشي به دور مجموعه و در ميان ديوارهاي سنگي براي معرفي فضا ها به مراجعان
ارتباط مستقيم وردي عمومي (دسترسي با بخش كنسولي)يا خيابان زهران به منظور پيوند با بخش عمومي تر شهر
ارتباط وردي خصوصي (سفارتخانه/VIP) با خيابان حسن خالدابوالهدي با بخش ويژه شهر و تفكيك آن از بخش هاي عمومي
طراحي سطوح افقي تراس و سكو بر روي سقف ساختمانها به منظور بهره مندي از چشم انداز زيبا و نسيم ملايم مديترانه اي
استفاده از سطوح افقي و فضاي باز به منظور گشاده رويي طرح
تشديد شيب طبيعي زمن توسط ارتفاعات ساختماني به منظور بهره گيري از ويژگي هاي زيست محيطي و تاكيد بر جهت گيري مجموعه
طراحي فضاي سبز براي انطباق بيشتر با طبيعت اطراف
استفاده از آب نما و فضاهاي سبز مركزي به منظور ياد آوري عناصر اصيل معماري ايراني (حوض- باغچه-حياط مركزي)
هدایتی مدیر سایت.